مدت زمان ارتودنسی دندان یکی از اولین و مهمترین سوالاتی است که ذهن بیماران را قبل از شروع درمان درگیر میکند. بسیاری از افراد دوست دارند بدانند ارتودنسی دندان در ساری چقدر طول میکشد و آیا این درمان زمانبر با شرایط زندگی، تحصیل یا کار آنها سازگار است یا نه. متخصص ارتودنسی دندان در کلینیک دندانپزشکی دکترشاکریان.
واقعیت این است که طول درمان ارتودنسی برای همه یکسان نیست. عواملی مانند میزان نامرتبی دندانها، سن بیمار، نوع ارتودنسی انتخابی و میزان همکاری فرد در طول درمان، نقش تعیینکنندهای در مدت زمان نهایی ارتودنسی دارند. به همین دلیل نمیتوان یک عدد ثابت را برای همه بیماران در نظر گرفت.
در این مقاله از کلینیک دندانپزشکی دکتر شاکریان در ساری تلاش کردهایم بهصورت ساده و شفاف توضیح دهیم که ارتودنسی دندان بهطور معمول چه مدت زمان میبرد و چه عواملی میتوانند باعث کوتاهتر یا طولانیتر شدن دوره درمان شوند. اگر قصد شروع ارتودنسی دارید یا هنوز در مرحله تصمیمگیری هستید، مطالعه این مطلب میتواند دید واقعبینانهتری به شما بدهد.

به طور میانگین ارتودنسی دندان چقدر طول میکشد؟
بهطور کلی، مدت زمان ارتودنسی دندان معمولاً بین ۶ ماه تا ۲۴ ماه متغیر است. این بازه زمانی به شرایط دهان و دندان هر فرد بستگی دارد و پس از معاینه دقیق توسط متخصص ارتودنسی مشخص میشود.
در مواردی که نامرتبی دندانها خفیف باشد، درمان ممکن است در حدود ۶ تا ۹ ماه به نتیجه برسد. این شرایط معمولاً شامل شلوغیهای جزئی یا اصلاح موقعیت چند دندان محدود است.
در نامرتبیهای متوسط، طول درمان اغلب ۱۲ تا ۱۸ ماه زمان میبرد و شایعترین بازه زمانی ارتودنسی در بیماران محسوب میشود.
اما در موارد پیچیدهتر، مانند ناهنجاریهای فکی، شلوغی شدید دندانها یا وجود مشکلات همزمان فک و دندان، مدت زمان ارتودنسی ممکن است به ۲۴ ماه یا حتی بیشتر نیز برسد. در چنین شرایطی، برنامهریزی دقیق درمان و پیگیری منظم نقش بسیار مهمی در موفقیت ارتودنسی دارد.
نکته مهم این است که کوتاهتر بودن زمان ارتودنسی همیشه به معنای بهتر بودن درمان نیست. هدف اصلی، رسیدن به نظم پایدار دندانها و سلامت فک و دهان است، نه صرفاً پایان سریع درمان.
عوامل مؤثر بر مدت زمان ارتودنسی دندان
مدت زمان ارتودنسی دندان در ساری تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد و به همین دلیل، طول درمان در افراد متفاوت است. آشنایی با این عوامل به بیماران کمک میکند با دید واقعبینانهتری وارد فرآیند درمان شوند.
1. شدت نامرتبی دندانها
هرچه میزان شلوغی، کجی یا رویهمرفتگی دندانها بیشتر باشد، زمان ارتودنسی طولانیتر خواهد شد. نامرتبیهای خفیف معمولاً سریعتر اصلاح میشوند، اما در موارد شدید، دندانها نیاز به جابهجاییهای پیچیدهتری دارند که زمانبر است.
2. سن بیمار
سن یکی از عوامل مهم در طول درمان ارتودنسی است. در کودکان و نوجوانان به دلیل انعطافپذیری بیشتر استخوانها، حرکت دندانها سریعتر انجام میشود. در مقابل، در بزرگسالان درمان همچنان امکانپذیر است اما ممکن است کمی زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
3. نوع ارتودنسی انتخابی
روش درمان نیز روی مدت زمان ارتودنسی تأثیرگذار است.
- ارتودنسی ثابت معمولاً کنترل دقیقتری دارد و برای اصلاح ناهنجاریهای پیچیده مناسبتر است.
- ارتودنسی متحرک بیشتر در درمانهای ساده یا سنین پایین کاربرد دارد.
- ارتودنسی نامرئی در برخی موارد میتواند زمان درمان را کوتاهتر یا طولانیتر کند، بسته به شرایط بیمار.
4. میزان همکاری بیمار
همکاری بیمار نقش بسیار مهمی در موفقیت و مدت زمان درمان دارد. استفاده منظم از کشها، رعایت توصیههای پزشک و حضور بهموقع در جلسات معاینه، میتواند از طولانی شدن بیدلیل ارتودنسی جلوگیری کند.
5. وضعیت فک و ناهنجاری های اسکلتی
در صورتی که علاوه بر نامرتبی دندانها، مشکلات فکی نیز وجود داشته باشد، درمان ارتودنسی پیچیدهتر و طولانیتر خواهد شد. در برخی موارد، نیاز به درمانهای ترکیبی یا ارتودنسی دو مرحلهای وجود دارد.
6. تجربه و برنامه درمانی متخصص ارتودنسی
تشخیص صحیح و طراحی دقیق طرح درمان توسط متخصص ارتودنسی، تأثیر مستقیمی بر طول درمان دارد. انتخاب روش مناسب از ابتدا میتواند از اتلاف زمان و درمانهای غیرضروری جلوگیری کند.

مدت زمان ارتودنسی در کودکان و نوجوانان
ارتودنسی دندان در کودکان و نوجوانان معمولاً در مدت زمان کوتاهتری نسبت به بزرگسالان انجام میشود. دلیل این موضوع، رشد فعال فکها و انعطافپذیری بیشتر استخوانها در این سنین است که باعث میشود دندانها سریعتر و راحتتر به موقعیت صحیح خود حرکت کنند.
در بسیاری از کودکان، درمان ارتودنسی میتواند بین ۶ ماه تا ۱۸ ماه طول بکشد. در برخی موارد، متخصص ارتودنسی از ارتودنسی پیشگیری یا دو مرحلهای استفاده میکند؛ به این معنا که ابتدا در سنین پایینتر، مشکلات فکی یا ناهنجاریهای اولیه اصلاح میشوند و سپس در سنین بالاتر، مرحله نهایی مرتبسازی دندانها انجام میگیرد.
شروع بهموقع ارتودنسی در کودکان و نوجوانان میتواند از بروز مشکلات پیچیدهتر در آینده جلوگیری کند و حتی مدت زمان درمان نهایی را کوتاهتر نماید. به همین دلیل، توصیه میشود معاینه اولیه ارتودنسی از حدود سن ۷ سالگی انجام شود تا در صورت نیاز، بهترین زمان شروع درمان مشخص گردد.
در کلینیک دندانپزشکی دکتر شاکریان در ساری، وضعیت رشد فک و دندان کودکان توسط متخصص ارتودنسی دندان بهدقت بررسی میشود تا در صورت نیاز، مناسبترین زمان و روش ارتودنسی برای آنها انتخاب شود.
مدت زمان ارتودنسی دندان در بزرگسالان
برخلاف تصور رایج، ارتودنسی دندان در بزرگسالان کاملاً امکانپذیر است و محدودیت سنی برای انجام این درمان وجود ندارد. تنها تفاوت اصلی، مدت زمان درمان است که در برخی موارد ممکن است نسبت به کودکان و نوجوانان کمی طولانیتر باشد.
در بزرگسالان، به دلیل کامل شدن رشد فک و کاهش انعطافپذیری استخوانها، حرکت دندانها معمولاً با سرعت کمتری انجام میشود. به همین دلیل، مدت زمان ارتودنسی دندان در بزرگسالان اغلب بین ۱۲ تا ۲۴ ماه متغیر است و در موارد پیچیدهتر ممکن است کمی بیشتر نیز طول بکشد.
با این حال، پیشرفت روشهای درمانی باعث شده بسیاری از بزرگسالان بتوانند با استفاده از ارتودنسی نامرئی یا براکتهای همرنگ دندان، بدون نگرانی از ظاهر لبخند خود، درمان ارتودنسی را آغاز کنند. انتخاب روش مناسب و همکاری دقیق بیمار نقش مهمی در کوتاهتر شدن دوره درمان دارد.
نکته مهم این است که سن بالا مانع موفقیت ارتودنسی نمیشود؛ بلکه رعایت توصیه های متخصص ارتودنسی دندان، مراجعات منظم و حفظ بهداشت دهان و دندان تأثیر مستقیمتری بر نتیجه و مدت زمان درمان دارند.
آیا میتوان مدت زمان ارتودنسی را کوتاه تر کرد؟
اگرچه مدت زمان ارتودنسی دندان در ساری تا حد زیادی به شرایط فک و دندان هر فرد بستگی دارد، اما با رعایت چند نکته مهم میتوان از طولانی شدن غیرضروری درمان جلوگیری کرد و روند ارتودنسی را بهینهتر پیش برد.
1. همکاری کامل بیمار
یکی از مهم ترین عوامل کوتاهتر شدن دوره درمان، همکاری دقیق بیمار است. استفاده منظم از کشهای ارتودنسی، پلاکها یا الاینرها طبق دستور پزشک متخصص ارتودنسی دندان، تأثیر مستقیمی بر سرعت حرکت دندانها دارد. عدم رعایت این موارد میتواند زمان درمان را ماهها افزایش دهد.
2. مراجعات منظم به متخصص ارتودنسی
حضور بهموقع در جلسات معاینه و تنظیم براکتها باعث میشود روند درمان بدون وقفه پیش برود. به تعویق انداختن جلسات میتواند کل برنامه درمانی را دچار اختلال کند.
3. رعایت بهداشت دهان و دندان
التهاب لثه، پوسیدگی دندان یا مشکلات دهانی در طول ارتودنسی ممکن است باعث توقف یا کند شدن درمان شود. رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان کمک میکند درمان بدون وقفه و طبق برنامه ادامه پیدا کند.
4. انتخاب روش مناسب ارتودنسی
در برخی بیماران، انتخاب صحیح نوع ارتودنسی از ابتدا میتواند زمان درمان را کاهش دهد. تشخیص درست متخصص ارتودنسی در این مرحله نقش بسیار مهمی دارد و از تغییر روش در میانه درمان جلوگیری میکند.
5. پرهیز از عادات نادرست
عادتهایی مانند جویدن ناخن، گاز گرفتن اجسام سخت یا بازی کردن با براکتها میتواند باعث آسیب به تجهیزات ارتودنسی و در نتیجه طولانیتر شدن درمان شود.

بعد از اتمام ارتودنسی؛ دوره نگهدارنده (ریتینر) چقدر طول میکشد؟
پایان درمان ارتودنسی به معنای اتمام کامل مراقبتها نیست. پس از برداشتن براکتها، دندانها تمایل دارند به موقعیت قبلی خود بازگردند. به همین دلیل، استفاده از ریتینر یا پلاک نگهدارنده مرحلهای بسیار مهم در تثبیت نتیجه درمان محسوب میشود.
مدت زمان استفاده از ریتینر بسته به شرایط هر فرد متفاوت است، اما معمولاً چند ماه تا چند سال توصیه میشود. در بسیاری از بیماران، در ماههای ابتدایی لازم است ریتینر بهصورت تماموقت استفاده شود و پس از آن، طبق نظر متخصص ارتودنسی، تنها در ساعات مشخصی از روز یا هنگام خواب به کار رود.
رعایت دقیق دستورالعملهای مربوط به استفاده از ریتینر نقش بسیار مهمی در جلوگیری از بازگشت نامرتبی دندانها دارد. عدم استفاده منظم از پلاک نگهدارنده میتواند باعث شود تمام زحمات دوره ارتودنسی بهمرور از بین برود.
در کلینیک دندانپزشکی دکتر شاکریان در ساری، پس از پایان درمان ارتودنسی، برنامه نگهداری اختصاصی برای هر بیمار توسط متخصص ارتودنسی دندان ارائه میشود تا نتیجه درمان بهصورت ماندگار حفظ شود.
چه زمانی طول درمان ارتودنسی بیشتر از حد معمول میشود؟
در بیشتر موارد، اگر درمان ارتودنسی طبق برنامه پیش برود، طول درمان در همان بازه زمانی تعیینشده به پایان میرسد. اما در برخی شرایط، ممکن است مدت زمان ارتودنسی بیشتر از حد انتظار طول بکشد. آشنایی با این عوامل به بیماران کمک میکند از بروز تأخیرهای غیرضروری جلوگیری کنند.
1. عدم همکاری بیمار
استفاده نکردن منظم از کشها یا پلاکها، رعایت نکردن توصیههای متخصص و بیتوجهی به مراقبتهای لازم، از شایعترین دلایل طولانی شدن ارتودنسی است. همکاری بیمار نقش مستقیمی در سرعت پیشرفت درمان دارد.
2. بینظمی در مراجعات
به تعویق انداختن جلسات معاینه یا تنظیم براکتها میتواند باعث کند شدن حرکت دندانها و عقب افتادن برنامه درمانی شود. مراجعات منظم، بخش مهمی از موفقیت ارتودنسی محسوب میشود.
3. مشکلات دهان و دندان در طول درمان
بروز پوسیدگی دندان، التهاب لثه یا شکستن براکتها ممکن است باعث توقف موقت درمان شود. در چنین شرایطی، ابتدا باید مشکل برطرف شود تا ارتودنسی ادامه پیدا کند.
4. عادات نادرست دهانی
عادتهایی مانند جویدن ناخن، گاز گرفتن اشیای سخت یا فشار آوردن به براکتها میتواند باعث آسیب به تجهیزات ارتودنسی و افزایش مدت درمان شود.
5. تغییر طرح درمان در میانه راه
در برخی بیماران، بهدلیل تشخیص دیرهنگام مشکلات فکی یا عدم همکاری کافی، نیاز به تغییر روش درمانی در طول ارتودنسی ایجاد میشود که این موضوع میتواند زمان درمان را افزایش دهد.
ارتودنسی دندان در کلینیک دندانپزشکی دکتر شاکریان در ساری
در کلینیک دندانپزشکی دکتر شاکریان در ساری، ارائه خدمات ارتودنسی به شکلی کاملاً تخصصی و شخصی سازی شده انجام میشود. تیم متخصص ما با بهرهگیری از جدیدترین روشها و تجهیزات روز دنیا، برنامه درمانی هر بیمار را با دقت طراحی میکنند تا نتایج پایدار و لبخندی زیبا حاصل شود.
ویژگیهای درمان ارتودنسی در کلینیک دکتر شاکریان:
- بررسی دقیق وضعیت فک و دندانها قبل از شروع درمان
- ارائه انواع روشهای ارتودنسی؛ از ارتودنسی ثابت و متحرک تا ارتودنسی نامرئی
- مشاوره کامل درباره مدت زمان درمان، مراقبت ها و هزینه ها
- پیگیری منظم در طول درمان برای اطمینان از حرکت صحیح دندانها و کوتاهتر شدن زمان درمان
- آموزش کامل درباره استفاده از ریتینر و مراقبت پس از ارتودنسی
با انتخاب کلینیک دکتر شاکریان، بیماران نه تنها از یک ارتودنسی حرفهای و مطمئن بهرهمند میشوند، بلکه تجربهای آرام و بدون استرس از درمان دندانپزشکی نیز خواهند داشت.
سوالات متداول درباره مدت زمان ارتودنسی دندان
۱. ارتودنسی دندان معمولاً چند ماه طول میکشد؟
مدت زمان ارتودنسی دندان به شدت نامرتبی دندانها، سن بیمار و نوع ارتودنسی بستگی دارد، اما بهطور معمول بین ۶ ماه تا ۲۴ ماه متغیر است.
۲. آیا ارتودنسی سریع وجود دارد؟
روشهایی برای کوتاهتر کردن زمان درمان وجود دارد، اما باید بدانید کوتاهتر بودن درمان همیشه به معنای بهتر بودن نیست. همکاری بیمار و انتخاب روش مناسب، تاثیر بیشتری بر نتیجه دارد.
۳. اگر ارتودنسی را نیمهکاره رها کنیم چه میشود؟
قطع درمان قبل از تکمیل دوره میتواند باعث بازگشت دندانها به موقعیت قبلی و از بین رفتن نتایج حاصل شود. بنابراین توصیه میشود درمان را تا پایان طبق برنامه متخصص ادامه دهید.
۴. ریتینر چه مدت باید استفاده شود؟
پس از اتمام ارتودنسی، استفاده از ریتینر طبق نظر متخصص، معمولاً چند ماه تا چند سال توصیه میشود تا دندانها در موقعیت جدید تثبیت شوند.
۵. آیا بزرگسالان هم میتوانند ارتودنسی کنند؟
بله! ارتودنسی در بزرگسالان کاملاً امکانپذیر است و تنها ممکن است مدت زمان درمان کمی طولانیتر از کودکان باشد.